Қалқанша бездің УДЗ.
Қалқанша бездің таяз орналасуы және заманауи ультрадыбыстық аппараттардың жетілгендігінің арқасында бездің барлық бөлігін, трахея немесе төс сүйегінің артында орналасқан бөліктерін қоспағанда, толық қарауға болады.
Қалқанша бездің УДЗ кезінде келесі параметрлер мен жағдай белгілері бағаланады:
- Құрылымы
- Орналасуы
- Контурлары
- Құрылымы
- Мөлшерлері
- Ошақтық түзілімдер
- Эхогенділігі
- Сілекей безінің ультрадыбысқа қайтару құрылымы мен дәрежесі
- Көмей мен мойынның жұмсақ тіндерінің құрылымы мен мөлшері
Қалқанша бездің профилактикалық УДЗ-сын орындау керек жағдайлар, белгілер мен симптомдар:
- жоспарланған жүктілік;
- қалқанша бездің тұқым қуалайтын аурулары мен қант диабетінің болуы;
- зиянды өндіріспен байланысты еңбек қызметі;
- 40 жасқа толу;
- гормондық препараттарды қабылдағаннан кейін;
- апатия, енжарлық, шаршағыштық, әлсіздік;
- жоғарылаған жүйке тітіркенуі, шамадан тыс ашуланшақтық, жиі көңіл-күй өзгеруі;
- семіздік;
- шамадан тыс ұйқышылдық;
- субфебрильді дене температурасы (ұзақ уақыт бойы 37–38 °C шегінде жоғары температура);
- жөтелу, тамақта бөгде зат сезімі, тамақтың қышуы;
- жүрек аритмиясы;
- көрінетін себепсіз салмақ өзгеруі, арықтау;
- саусақтардың бақыланбайтын дірілдеуі;
- шаштың күшейіп түсуі;
- саусақпен басқанда сезілетін жаңа түзілімдердің пайда болуы;
- ісікке күдік.
Процедура кезінде пациент ешқандай жағымсыз сезімдерді бастан кешірмейді, тек мойын мен бастың ыңғайсыз қалпынан аздап ыңғайсыздық болуы мүмкін. Қарт адамдарға ультрадыбыстық датчикпен басқан кезде құсу рефлексін болдырмау үшін процедураны аш қарынға орындау ұсынылады.
Сүт безінің УДЗ
Сүт бездерінің УДЗ жоғары жиілікті дыбыс толқындарының мүмкіндіктерін пайдаланып сурет алуға негізделген. Бұл әдісті рентгенографиямен шатастырмау керек – УДЗ зерттеуінде иондаушы сәуле қолданылмайды, сондықтан әдіс мүлдем зиянсыз және қажетті жиілікте зерттеу жүргізуге болады. УДЗ-ның рентгеннен басқа айырмашылығы – суретті тек түсірілім түрінде емес, нақты уақыт режимінде алу мүмкіндігі.
Сүт бездерінің УДЗ тіндер құрылымын бағалауға, кисталар мен ісіктердің бар-жоғын көруге мүмкіндік береді.
Сүт бездерінің УДЗ көрсеткіштері:
- Кеуденің ауырсынуы, емізіктердің қаттылауы және одан сұйықтықтың бөлінуі.
- Кеуденің пішінінің, мөлшерінің, контурларының және тері жағдайының өзгеруі.
- Жүктілікті жоспарлау, жүктілік және емізу кезеңдері. Бұл кезеңдерде сүт бездерінің жағдайын ерекше мұқият бақылау қажет.
- Басқа зерттеулер кезінде анықталған кисталарды, ісіктерді және басқа жаңа түзілімдерді диагностикалау.
- Жарақат немесе қабынудан кейін кеуденің жағдайын бағалау.
- Лимфа түйіндерінің (қолтық асты, үсті және асты бұғана) ұлғаюы.
- Кеудені үлкейту операциясынан кейін силикон протездердің жағдайын бағалау.
- Сүт бездерінің гормондық ауруларын емдеудің тиімділігін бақылау.
Лимфа түйіндері мен жұмсақ тіндердің УДЗ
Лимфа түйіндері мен жұмсақ тіндердің УДЗ патологиялық өзгерістер аймақтарын – тығыздауларды немесе жаңа түзілімдерді, қабыну ошақтарын анықтауға мүмкіндік береді. УДЗ көмегімен лимфа түйіндерінің құрылымы, тығыздығы және мөлшері анықталады, онкологиялық ауруларда метастаздардың пайда болуы анықталады. Сондай-ақ көбінесе іш, мойын, кеуде, аяқ-қол және дененің басқа бөліктерінің жұмсақ тіндері зерттеледі. УДЗ дененің кез келген бөлігіндегі тері астындағы түзілімдерді, ісінулерді, жарақат орындарын, қан құйылымдарды, бөгде заттарды анықтауға, ісіктерді анықтауға мүмкіндік береді.
Дәрігер көбінесе келесі көрсеткіштер бойынша осы зерттеу түрін тағайындайды:
- жұмсақ тіндерде немесе лимфа түйіндері орналасқан аймақта ауырсынуға шағымдану;
- пальпация кезінде анықталатын жаңа түзілімдердің пайда болуы;
- лимфа түйіндерінің ұлғаюы;
- грыжалардың пайда болуы немесе оларға күдік;
- жұмсақ тіндердің жарақаттануы және зақымдануы кезінде;
- доброкачественный немесе қатерлі ісіктердің бар-жоғын тексеру;
- тіндердің күдікті тығыздауларының пайда болуы;
- бұрын қойылған диагноздарды нақтылау үшін;
- ревматикалық ауруларды диагностикалау үшін.
Жұмсақ тіндер мен лимфа түйіндерін зерттеуге арнайы дайындық қажет емес.
Көз алмасының УДЗ
УДЗ-диагностиканың негізінде көз құрылымдарынан алынған эхо-сигналдарды түрлендіру принципі жатыр, содан кейін «2D» форматында сурет алынады. Осылайша емдеуші дәрігер көз түбінің және тіндердің жағдайы туралы толық бейне алады. Ол көз бұлшықеттерінің анатомиялық құрылымын анықтап, тор қабықтың құрылымындағы кез келген бұзылыстарды анықтай алады.
Көз қабағы мен басқа құрылымдардың УДЗ-сын тек диагностикалық мақсатта ғана емес, хирургиялық араласудан кейін немесе одан бұрын профилактикалық мақсатта да жүргізеді.
Әдістің артықшылықтарының бірі – көлемдік көрсеткіштерді алу мүмкіндігі. Көптеген заманауи сканерлер көз құрылымдарын өлшеуге және оның анатомиялық түзілімдері арасындағы қашықтықты анықтауға мүмкіндік беретін қосымша модульдермен жабдықталған. Зерттеу нәтижелері оптикалық орталардың мөлдірлігі дәрежесіне тәуелді емес, сондықтан олардың бұлыңғырлануымен сипатталатын патологияларда қолдануға болады.
Көз алмасының УДЗ жүргізу көрсеткіштері:
- Көз жарақаттары, көз құрылымдарында бөгде зат бар деген күдік;
- Көру жүйкесі талшықтарының өлу белгілері;
- Көру қабілетінің күрт төмендеуі;
- Жақыннан көргіштік пен аккомодация спазмы арасындағы дифференциалды диагностика шеңберінде;
- Глаукома және катаракта сияқты көз ауруларында;
- Операциялық араласудан кейін емнің тиімділігін бағалау үшін;
- Операция алдында оның көлемін анықтау және қарсы көрсеткіштерді анықтау үшін;
- Кәрілік көру кезінде;
- Кез келген табиғаттағы көз құрылымдарының ісіктері;
- Көз бұлшықеттері мен шыны тәрізді дененің патологиялық жағдайлары.
